Sprache 1 Sprache 3
 
 
 
 

Układ odpornościowy

Ogólnie:
Układ odpornościowy służy do obrony organizmu przed patogenami, takimi jak bakterie, wirusy, pierwotniaki i pasożyty oraz inne czynniki chorobotwórcze. Rozpoznaje także chore komórki organizmu i eliminuje je. W skład układu odpornościowego wchodzą między innymi:

  • bariery mechaniczne (np.: skóra, błony śluzowe), które udaremniają wnikanie szkodliwych substancji / patogenów
  • komórki jak np.: granulocyty tzw. naturalni zabójcy lub limfocyty T
  • białka jako substancje semiochemiczne, markery lub służące do obrony przed patogenami (np.: przeciwciała)


Jak działa system odpornościowy?
Oto uproszczony schemat: jeśli patogeny pokonają barierę mechaniczną, dalsza reakcja opornościowa organizmu zależy od tego, czy miał on już wcześniej kontakt z danym patogenem. Na początka działa wrodzony układ odpornościowy, czyli odpowiedź nieswoista (makrofagi, komórki dendrytyczne), to znaczy, że „wszystko, co jest obce dla organizmu, zostaje zniszczone“ (rozpoznawalne dzięki głównemu układowi zgodności tkankowej, MHC, który jest obecny we wszystkich komórkach organizmu). Fragmenty patogenów są następnie prezentowane nabytej odporności (limfocytom B i T). Limfocyty B i T zostają uaktywnione i wytwarzają substancje potrzebne do zniszczenia patogenów albo przeciwciała, które wiążą patogeny i je unieszkodliwiają. Po wyeliminowaniu patogenu ta "udoskonalona" odpowiedź jest zachowywana w formie pamięci immunologicznej i umożliwia przystosowanie układu immunologicznego do zorganizowania szybszego i silniejszego ataku na ten patogen w przyszłości.

Odporność czynna i bierna
Inaczej niż u człowieka, który już w łonie matki zostaje zaopatrzony w przeciwciała poprzez łożysko, płód innych ssaków i krótko po urodzeniu nie jest jeszcze w stanie skutecznie zwalczać patogenów. Młode zwierzęt osiągają odporność bierną poprzez przeciwciała (immunoglobuliny) z siary. Transport immunoglobulin w łonie matki jest u bydła i świń niemożliwy z uwagi na inną budowę łożyska, a u psów i kotów jest on możliwy tylko w niewielkich ilościach.
Ponieważ zawartość immunoglobulin oraz przepuszczalność ściany jelita u młodego zwierzęcia w pierwszych godzinach gwałtownie spada, bardzo ważne jest, by otrzymały one siarę zaraz po urodzeniu. Ta bierna ochrona, której źródłem jest siara stanowi tylko początkowe wspomaganie, a młode zwierzę musi wytworzyć teraz odporność czynną.W tym celu jego organizm musi sam przezwyciężyć patogeny i wytworzyć przeciwciała.

Co obciąża system odpornościowy?
System odpornościowy zwierząt gospodarskich i domowych jest obciążony brakiem pewnych niezbędnych w diecie składników odżywczych (sole mineralne, witaminy...), a także przez stres (zmiana kojca, zmiana diety, odsadzenie, złe warunki higieniczne w kojcach, zmiana właściciela u zwierząt domowych).

 
 
 



Related Links:

Układ odpornościowy